Efè eleman chimik yo sou pwopriyete plak asye
Alyaj fè-kabòn ki gen mwens pase 2.11% kabòn rele asye. Apa de konpozan chimik tankou fè (Fe) ak kabòn (C), asye genyen tou yon ti kantite Silisyòm (Si), Manganèz (Mn), Fosfò (P), Souf (S), Oksijèn (O), Azòt (N), Nyobyòm (Nb) ak Titàn (Ti). Enfliyans eleman chimik komen yo sou pwopriyete asye yo se jan sa a:
1. Kabòn (C): Avèk ogmantasyon kontni kabòn nan asye, fòs sede ak rezistans tansyon ogmante, men plastisite ak rezistans enpak diminye; Sepandan, lè kontni kabòn nan depase 0.23%, kapasite soudaj asye a deteryore. Se poutèt sa, kontni kabòn nan asye estriktirèl ki ba alyaj yo itilize pou soude jeneralman pa depase 0.20%. Ogmantasyon kontni kabòn nan ap diminye tou rezistans korozyon atmosferik asye a, epi asye ki gen anpil kabòn fasil pou korode an plen lè. Anplis de sa, kabòn ka ogmante frajilite frèt ak sansiblite vyeyisman asye a.
2. Silisyòm (Si): Silisyòm se yon dezoksidan fò nan pwosesis fabrikasyon asye, epi kontni silikon nan asye trete a jeneralman se 0.12%-0.37%. Si kontni silikon nan asye a depase 0.50%, yo rele silikon eleman alyaj. Silisyòm ka amelyore limit elastik, fòs sede ak rezistans tansyon asye a anpil, epi li lajman itilize kòm asye prentan. Ajoute 1.0-1.2% silikon nan asye estriktirèl trete a ka ogmante fòs la pa 15-20%. Konbine avèk silikon, molibdèn, tengstèn ak chromium, li ka amelyore rezistans korozyon ak rezistans oksidasyon, epi li ka itilize pou fabrike asye ki reziste chalè. Asye ki gen ti kabòn ki gen 1.0-4.0% silikon, ak yon pèmeyabilite mayetik trè wo, yo itilize kòm asye elektrik nan endistri elektrik. Ogmantasyon kontni silikon an ap diminye kapasite soudaj asye a.
3. Manganèz (Mn): Manganèz se yon bon dezoksidan ak desulfuran. Anjeneral, asye gen 0.30-0.50% Manganèz. Lè yo ajoute plis pase 0.70% Manganèz nan asye kabòn, yo rele li "asye Manganèz". Konpare ak asye òdinè, li pa sèlman gen ase rezistans, men tou li gen pi gwo fòs ak dite, sa ki amelyore kapasite dite ak travay cho asye a. Asye ki gen 11-14% Manganèz gen yon rezistans mete trè wo, epi li souvan itilize nan bokit ekskavatè, revètman moulen boul, elatriye. Avèk ogmantasyon kontni Manganèz la, rezistans korozyon asye a febli epi pèfòmans soude a redwi.
4. Fosfò (P): Anjeneral, fosfò se yon eleman danjere nan asye. Li amelyore fòs asye a, men li diminye plastisite ak rezistans asye a, li ogmante frajilite asye a lè li frèt, epi li deteryore pèfòmans soude ak pèfòmans koube frèt la. Se poutèt sa, anjeneral, li nesesè pou kontni fosfò nan asye a mwens pase 0.045%, epi egzijans pou asye kalite siperyè a pi ba.
5. Souf (S): Souf se yon eleman danjere tou nan sikonstans nòmal. Li fè asye a vin frajil lè li cho, li diminye duktilité ak rezistans asye a, epi li lakòz fant pandan fòje ak woule. Souf tou danjere pou pèfòmans soude epi li diminye rezistans korozyon. Se poutèt sa, kontni souf la anjeneral mwens pase 0.055%, epi kontni souf nan asye kalite siperyè mwens pase 0.040%. Ajoute 0.08-0.20% souf nan asye ka amelyore kapasite pou koupe, sa yo rele asye koupe lib.
6. Aliminyòm (Al): Aliminyòm se yon dezoksidan ki souvan itilize nan asye. Ajoute yon ti kantite aliminyòm nan asye ka amelyore gwosè grenn yo epi amelyore rezistans enpak; aliminyòm genyen tou rezistans oksidasyon ak rezistans korozyon. Konbinezon aliminyòm ak chromium ak silikon ka amelyore anpil pèfòmans kale nan tanperati ki wo ak rezistans korozyon nan tanperati ki wo nan asye. Dezavantaj aliminyòm se ke li afekte pèfòmans travay cho, pèfòmans soude ak pèfòmans koupe asye.
7. Oksijèn (O) ak azòt (N): Oksijèn ak azòt se eleman danjere ki ka antre nan gaz founo a lè metal la fonn. Oksijèn ka fè asye a vin frajil lè li cho, epi efè li pi grav pase souf. Azòt ka fè asye a vin frajil lè li frèt menm jan ak fosfò. Efè vyeyisman azòt la ka ogmante dite ak fòs asye a, men li diminye duktilité ak rezistans li, sitou nan ka vyeyisman defòmasyon.
8. Nyobyòm (Nb), vanadyòm (V) ak Titàn (Ti): Nyobyòm, vanadyòm ak Titàn se tout eleman ki rafine grenn. Ajoute eleman sa yo yon fason ki apwopriye ka amelyore estrikti asye a, rafine grenn nan epi amelyore anpil fòs ak rezistans asye a.